Hàng chục trường học ở vùng cao Nghệ An đang dạy và học trong cảnh mất điện thường xuyên. Một hệ thống điện mặt trời áp mái không chỉ giải quyết bài toán điện — mà còn giúp nhà trường tự chủ tài chính để đầu tư lại cho giáo dục.
Các trường tiểu học, THCS ở miền núi Nghệ An — thuộc các huyện như Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Quế Phong, Quỳ Châu — nằm xa trung tâm, phụ thuộc hoàn toàn vào đường dây điện lưới vốn lạc hậu, dễ sự cố. Mỗi mùa mưa bão hay nắng hạn cao điểm, điện lại cắt — đôi khi nhiều ngày liền.
Nghịch lý ở chỗ: vùng cao Nghệ An lại là nơi có số giờ nắng rất cao trong năm — trung bình 1.700–2.000 giờ nắng/năm. Ánh sáng mặt trời chan hòa nhưng không được khai thác, trong khi điện lưới lại chập chờn. Đó chính xác là bài toán mà điện mặt trời áp mái có thể giải quyết triệt để.
Không cần đường dây mới. Không cần đào đất. Tấm pin lắp trực tiếp lên mái nhà trường — nơi vốn bỏ trống — rồi tự sản xuất điện mỗi ngày trong suốt 20–25 năm. Một lần đầu tư, hàng thập kỷ hưởng lợi.
Hệ thống tự sản xuất điện từ 6h–17h hàng ngày — đúng khung giờ học. Không còn cảnh mất điện giữa giờ, không còn học trong bóng tối.
Sau khi lắp, nhà trường gần như không còn phải đóng tiền điện hàng tháng. Khoản tiết kiệm này dành cho học sinh, cho giáo viên.
Những ngày nghỉ lễ, hè, hệ thống vẫn phát điện. Điện dư được bán lại điện lưới theo cơ chế net metering — tạo thêm nguồn thu cho trường.
Trường không còn phụ thuộc ngân sách nhà nước cho khoản điện. Tiền tiết kiệm và thu từ điện dư giúp trường tự chủ tổ chức các hoạt động giáo dục.
Tùy quy mô trường, một hệ thống điện mặt trời phù hợp trường vùng cao dao động từ 150 đến 500 triệu đồng. Đây là con số lớn với một trường vùng cao, nhưng hoàn toàn khả thi nếu có sự chung tay của cộng đồng.
| Quy mô | Công suất | Sản lượng/tháng | Chi phí đầu tư | Tiết kiệm/năm |
|---|---|---|---|---|
| Trường tiểu học nhỏ | 10 kWp | ~1.200 kWh | ~150 triệu đ | ~30–40 triệu đ |
| Trường TH&THCS | 20–30 kWp | ~2.400–3.600 kWh | ~250–380 triệu đ | ~60–90 triệu đ |
| Trường lớn (như Thanh Chi) | 37,5 kWp | ~4.500 kWh | ~476 triệu đ | ~110–130 triệu đ |
| 📦 Hoàn vốn đầu tư trong khoảng | 4–5 năm | |||
Tháng 4/2026, Nâng Bước Xứ Nghệ phối hợp cùng Công ty TNHH Phát triển Phần mềm VINT đã lắp đặt thành công hệ thống điện mặt trời đầu tiên tại Trường TH&THCS Thanh Chi. Công trình hoàn thành ngày 30/05/2026, hệ thống 37,5 kWp đang vận hành ổn định — minh chứng rõ ràng rằng mô hình này hoàn toàn khả thi.
Hệ thống 37,5 kWp · Sản lượng ~4.500 kWh/tháng · Trị giá 476 triệu đồng · Hoàn thành 30/05/2026. Nhà trường đã chủ động điện năng, không còn lo mất điện giờ học. → Xem chi tiết công trình Thanh Chi
Từ bài học của Thanh Chi, chúng tôi muốn nhân rộng mô hình này đến các trường vùng cao — nơi điều kiện khó khăn hơn, nhưng cũng là nơi điện mặt trời có thể tạo ra sự thay đổi lớn nhất. Mỗi đồng ủng hộ sẽ đi thẳng vào thiết bị và lắp đặt, không qua trung gian.
Bạn không cần tài trợ cả hệ thống. Mỗi đóng góp — dù 500 nghìn hay 50 triệu — đều được cộng lại để lắp nên một hệ thống hoàn chỉnh cho một trường vùng cao thực sự cần nó. Chúng tôi công khai toàn bộ thu chi trên trang Báo cáo tài chính.